XCV Spotkanie z Historią u Hoffmana: Czerkiesi w Bydgoszczy. Publiczny proces dezerterów z armii rosyjskiej w 1851 roku – wykład prof. Tomasza Krzemińskiego

Jesienią 1850 roku po brawurowej ucieczce z koszar w Skierniewicach, grupa zbuntowanych Czerkiesów z Dywizji Kaukaskiej stacjonującej w Królestwie Polskim nielegalnie przekroczyła granicę Prus w okolicach Kruszwicy. Budzący grozę wojownicy ze wschodu poprosili inowrocławskiego landrata o przyjęcie ich na służbę. Urzędnik odmówił i nakazał rozbrojenie się. Dezerterzy nie zgodzili się na to, co doprowadziło do otwartej bitwy z oddziałem wojsk pruskich na ulicach Inowrocławia oraz oblężenia pobliskiego folwarku, w którym schronili się Czerkiesi. Wsparciem dla dragonów walczących z Czerkiesami stał się oddział piechoty przybyły z Bydgoszczy. Po krwawej rozprawie i uwięzieniu intruzów, ocalałych z pogromu postawiono przed sądem w grodzie nad Brdą. Jego obrady, budzące wielkie zainteresowanie publiczności bydgoskiej, toczyły się w 1851 roku w gmachu przy Rynku. W meandry tej historii i dalszych losów Czerkiesów wprowadzi nas prof. Tomasz Krzemiński z UMK.

wstęp wolny

 Ilustracja: Typ Czerkiesa z czasów inwazji w Galicyi, źródło: Polona.